sportbestuur van het jaar

Voor de achtste achtereenvolgende keer heeft SPORT Bestuur & Management - deze keer in samenwerking met sportkoepel NOC*NSF en Ernst & Yong - de verkiezing van ‘Het Sportbestuur van het Jaar’ georganiseerd. Elk bestuur van een sportvereniging dat in 2006 iets bijzonders gepresteerd heeft voor (de leden van) de sportvereniging kon meedoen. In totaal 39 sportbesturen hebben zich aangemeld. De winnaar van de verkiezing van Het Sportbestuur van het jaar wordt bekend gemaakt op zaterdag 21 april tijdens het Nationale Congres voor Sportbestuurders dat op nationaal sportcentrum Papendal zal plaatsvinden.

De genomineerden voor de verkiezing van ‘Het Sportbestuur van het Jaar 2006’ zijn:

· tafeltennisvereniging Argus uit Harkstede

· hockeyclub Cartouche uit Leidschendam-Voorburg

· voetbalvereniging DUNO uit Den Haag

· handbalvereniging KRAS/Volendam

· stichting de Noordpunt uit Utrecht

· Nijmegen Atletiek

De Stichting Mensport Hellendoorn

Het bestuur van de Stichting Mensport Hellendoorn heeft in 2006 het WK mennen voor mensen met een lichamelijke beperking georganiseerd met een resultaat dat alom lof heeft geoogst. Niet alleen vanwege de uiterst professionele uitstraling en perfecte organisatie, maar ook door de wijze waarop alle noodzakelijke randvoorwaarden zijn ingevuld. De gehele voorbereiding en organisatie van het evenement is door een groep van ongeveer honderd vrijwilligers van de menvereniging de Helderse Voerluu van A tot Z opgepakt en uitgevoerd. Deze vrijwilligers hebben alle hindernissen in een periode van twee jaar gebouwd. Elke hindernis op zich was alleen al een ‘plaatje’ en maakte een bezoek aan het evenement sowieso de moeite waard. Opvallend daarbij was dat alle hindernissen passend waren aangekleed om op die manier zo natuurlijk mogelijk in en met de omgeving verweven te raken. Het evenement bestond uit drie wedstrijdonderdelen: dressuur, marathon en vaardigheid, waaraan zowel individueel als door landenteams werd deelgenomen. De deelnemende landen waren Noorwegen, Zweden, Duitsland, Nederland, Groot-Brittannië, Ierland en de Verenigde Staten. Elke deelnemend land werd tijdens een ontmoetingsavond in de gelegenheid gesteld de eigen cultuur(gewoonten) te presenteren en te promoten. Tevens is er een rondrit met authentieke postkoetsen door Hellendoorn gehouden, een showavond met alle facetten van paardensport en een feestavond met diverse optredens, waar de bevolking van Hellendoorn gratis volop van heeft genoten. Resumerend is voor de paardensport en in het bijzonder de mensport in 2006 puur door vrijwilligers een prachtige accommodatie voor een bijzonder evenement gerealiseerd. Dit alles heeft ook voor de gemeente Hellendoorn veel goodwill en mooie publiciteit opgeleverd.

Tafeltennisvereniging Argus uit Harkstede

Tafeltennisvereniging Argus uit Harkstede heeft de organisatie van het tafeltennistoernooi van de Special Olympics in 2006 (in Hoogezand-Sappemeer) op zich genomen. Aan dat toernooi deden 41 sporters mee met een verstandelijke beperking, wat uiteraard de nodige eisen stelt aan de organisatie. Argus is daarbij niet op eigen houtje te werk gegaan maar is op zoek gegaan naar aanvullende expertise bij andere tafeltennisverenigingen.

Deze verenigingen vaardigden leden aan de projectgroep af die het toernooi vervolgens heeft voorbereid. Vanuit de centrale organisatie is samenwerking gezocht met studenten van het Drenthe College, het Alfa Collega en de Hanzehogeschool Groningen. Deze studenten hebben geholpen bij de begeleiding van de sporters, hun begeleiders en hun supporters. Denk daarbij bijvoorbeeld aan vervoer van en naar de speellocatie, voeding en EHBO. Scholieren van het Aletta Jacobscollege in Hoogezand hebben bovendien meegewerkt aan de opbouw van de speelzaal op de dag voorafgaand aan het toernooi. De projectgroep heeft na afloop voor de evaluatie gezorgd en de afronding van diverse zaken.

De aanpak van de organisatie van dit toernooi door Argus is min of meer kenmerkend voor de manier van besturen van deze tafeltennisvereniging: in samenwerking met andere partijen en met een duidelijke toekomstvisie. Zo is het bestuur van de club wel vaker betrokken zijn bij allerlei (sociale) sportinitiatieven en kijkt het voortdurend verder dan het hier en nu. Zo onderzoekt de club momenteel de mogelijkheden voor een nieuwe, eigen accommodatie, is de voorzitter Peter Hanning tevens voor de afdeling Noord aan het werk als coördinator ‘Ledenwerving en ledenbehoud’, organiseert Argus kennismakingslessen en scholierenkampioenschappen en stimuleert ze samenwerking tussen tafeltennisverenigingen in de regio Groningen.

Last but not least is Argus initiatiefnemer van het ‘Kleurrijk Ping Pong Festival’ dat elk jaar wordt georganiseerd voor basisscholieren en allochtone kinderen van onder meer asielzoekerscentra. Beide evenementen hebben gezorgd voor integratie van de doelgroepen in de sportwereld en het besef van ‘normale sporters’ dat sport meer is dan alleen maar het winnen van een tegenstander. Argus draagt met succes uit dat sporten plezier, enthousiasme en bezieling betekent, dat je met sport alles uit jezelf kan halen, en vooral ook dat sport de mensen bindt.

Hockeyclub Cartouche uit Leidschendam-Voorburg

Een aantal jaar geleden heeft hockeyclub Cartouche het initiatief genomen tot een Buitensportnota. Aanleiding daarvoor was de wens van Cartouche om op sportpark Duivesteyn het aantal kunstgrasvelden uit te breiden en de wens van de gemeente om eerst voor alle verenigingen die daar spelen een overzicht te krijgen van capaciteiten en behoeften aan uitbreiding. In de vervolgens mede door Cartouche opgestelde ‘Buitensportnota’ stond een voorstel voor optimaal gebruik van alle gemeentelijke buitenaccommodaties, een doelmatiger inzet van financiële middelen en een efficiënt onderhoud van de terreinen. De initiatiefnemers van de nota hebben bereikt dat de gemeente een jaar eerder dan gepland de eigen nota Sportvisie uitbracht die voorzag in de ruimtelijke leemtes. Cartouche mocht vervolgens het plan voor sportpark Duivesteyn gaan uitwerken. Het gemeentebestuur was namelijk van mening was dat de club met de voorbereidende plannen had laten zien dat het ook de uitwerking voor haar rekening kon nemen.

Het ontwerpen van het sportpark Duivesteyn ‘nieuwe stijl’ is derhalve voornamelijk door Cartouche, in samenspraak met gebruikers, uitgevoerd. Cartouche trad daarbij in eerste instantie als formele opdrachtgever op. Van het begin af aan is daarbij een projectmanagementbureau ingeschakeld. Naast de architect zijn meerdere adviseurs betrokken in het project, van installatieadviseur tot archeologisch adviseur. Binnen Cartouche nam een aantal vrijwilligers zitting in de bouwcommissie. Rond het aanbestedingsmoment is de Stichting Sportpark Duivesteyn in het leven geroepen. Vanaf dat moment werd deze stichting de opdrachtgever. Cartouche bleef wel als bouwgemachtigde optreden. Tijdens de bouwperiode heeft veelvuldig overleg plaatsgevonden met de gebruikers van het park en is de samenwerkingsvorm voor dit multifunctionele complex doorgesproken. Mede door een subsidie van de gemeente is in september 2006 de parkmanager actief geworden.

Het resultaat mag er zijn. Sportpark Duivesteyn staat inmiddels bol van de sportactiviteiten, met hockey, korfbal, bowls en de school als bestaande gebruikers. Een bijzondere plaats heeft de dagbesteding voor mensen met een beperking gekregen. Daarnaast zal het sportpark in de toekomst worden uitgebreid met fitness, honk- en softbal, tennis, sportfysiotherapie, fitness en naschoolse opvang. In het kader van die naschoolse opvang zal Cartouche in de nabije toekomst huiswerkbegeleiding starten.

Voetbalvereniging DUNO uit Den Haag

Het bestuur van voetbalclub DUNO is er in 2006 in geslaagd de gemeente Den Haag en woningcorporatie Staedion definitief te verleiden tot het project ‘Haagsche Dynamiek’. Kern van dit project is dat de corporatie een complex bouwt (en dat is nu in een afrondende fase) waarvan de vereniging, tegen het betalen van een sociaal huurbedrag, de gebruiker (clubgebouw, kleedkamers) wordt. Tegelijkertijd wordt de kostbare grondruimte gedeeld met de Bloedbank in Den Haag en een kinderopvangorganisatie (waarmee de laatste besprekingen lopen). Voor de corporatie snijdt het mes aan twee kanten: het kan investeren op een mooie plek in Den Haag en tegelijkertijd laat de corporatie z’n sociale gezicht in dit deel van Den Haag zien. Voor de gemeente Den Haag is dit project zonneklaar een voorbeeld voor andere verenigingen. Intussen werkt DUNO zelf in het kader van dit project aan nauwe samenwerking met het nabijgelegen verpleeghuis en de tegenover de nieuwe accommodatie gelegen school. Die school kan straks ook beschikken over het terrein, met onder meer een nieuw kunstgrasveld. Verder gaan leerlingen van deze school aan de slag om hun stages te vervullen bij DUNO.

In totaal vergt Haagsche Dynamiek een investering van circa 2,5 miljoen euro. Grotendeels wordt dit gedragen door corporatie Staedion. DUNO zamelt geld in met behulp van de leden; o.a. de verkoop van T-shirts, kalenders en loten. Verder is de club een lening aangegaan en heeft de vereniging steun gekregen van het Fonds 1818 uit Den Haag. Dit fonds schonk 50.000 euro wat aangeeft welke waarde dit bekende fonds hecht aan het initiatief. Ook de gemeente Den Haag investeert vele tonnen, in onder andere een kunstgrasveld en in de nieuwe inrichting van het terrein (hekwerken, bomen etc.).

Den Haag heeft straks, dankzij vier jaar zwoegen en zweten in onderhandelen en creatief zijn van bestuurders, een multifunctioneel sportcomplex dat op een voor Nederland unieke manier tot stand is gekomen.

Nu al laten andere gemeenten, scholen en corporaties zich informeren hoe dit is gelukt. Staedion wil graag op deze manier verdergaan met bouwen voor de buurt en sportclubs in en om Den Haag. DUNO gold als een goed voorbeeld voor deze corporatie.

Al met al kan DUNO trendsetter worden genoemd voor iets waar veel clubs nog voor komen te staan: hoe vernieuw ik mijn accommodatie en hoe kan ik het betalen? Samenwerking met een woningcorporatie biedt uitkomst.

Handbalvereniging KRAS/Volendam

Handbalvereniging KRAS/Volendam probeert door middel van verschillende projecten de lokale en regionale jeugd - vooral in Volendam hebben ze relatief vaak drugs- en alcoholproblemen - door het aanbieden van sportactiviteiten ‘van de straat te houden’. KRAS/Volendam heeft bijvoorbeeld het initiatief genomen om in samenwerking met andere sportverenigingen, scholen en gemeenten het project ‘Basissport Volendam’ vorm te geven. Het principe van dat project is dat alle basisschoolleerlingen in de groepen 6 en 7 (samen zo’n duizend leerlingen) in plaats van gymnastiekles les krijgen in handbal, basketbal, volleybal, ‘normen en waarden’ en alcoholpreventielessen volgen.

Het project Basissport Volendam is vanaf 2008 erkend als BOS-project. Met de subsidie kan onder andere een sportbuurtwerker worden aangesteld die afkomstig is van de handbalvereniging. KRAS/Volendam investeert zelf ook in het project. De club heeft een hoofdtrainer aangesteld en bovendien twee spelers uit het eerste herenteam die assistent zijn geworden bij de uitvoering van het project.

Het bestuur van KRAS/Volendam is zelf niet of nauwelijks betrokken bij de concrete uitvoering van de taken die nodig zijn om het project te laten lopen, maar zorgt er continu voor dat de visie van het project steeds breed door alle uitvoerende partners gedragen blijft worden. Deze aanpak zorgt ervoor dat de projectgroep makkelijker haar taken kan uitvoeren.

Naast dit project is KRAS/Volendam begonnen met het geven van clinics in de regio door haar spelers uit het eerste herenteam met de bedoeling om het algehele trainingsniveau in Noord-Holland te verhogen. Ook geven deze handballers wekelijkse trainingen in de Topsportklassen van het Atlas College in Edam. Verder zal KRAS/Volendam aankomend jaar kunnen melden dat zij initiatiefnemer en medeoprichter is van het achtste handbaltalentencentrum van Nederland. Dit centrum zal gestart worden in Hoorn. Deze regionale opleidingsuitbreiding zal ervoor zorgen dat het handbaltalent in Noord-Holland meer mogelijkheden krijgt om topsport te kunnen bedrijven omdat het centrum gekoppeld is aan een LOOT-school.

Al met al is KRAS/Volendam initiator geweest van het verbeteren van het aantal en de kwaliteit van de gymnastieklessen en sportaanbod in de regio. Daarmee is de club een voorbeeld voor andere sportverenigingen, gemeenten en onderwijsinstellingen om ook elders in het land soortgelijke resultaten te boeken, met name omdat zij dit allemaal gerealiseerd heeft met amateurs.

Het sportpark aan de Sportlaan-Oost in Amstelveen moest mogelijk wijken voor woningbouw. Het bestuur van hockeyvereniging MYRA uit Amstelveen heeft daarom in 2005 het initiatief genomen om de belangen te bundelen van de sportverenigingen en scholen die gebruik maakten van dat sportpark. Het bestuur van HV MYRA kwam vervolgens met de visienota ‘Multi-inzetbare faciliteiten voor Buurt, Onderwijs en Sportverenigingen aan de Sportlaan’. Deze nota geeft niet alleen het belang aan om aan de Sportlaan-Oost te kunnen blijven sporten, maar ook om de accommodaties multifunctioneel inzetbaar te maken. In november 2005 stemde de gemeenteraad in met het voorstel om de sportaccommodaties aan de Sportlaan te behouden.

Nadat HV MYRA zekerheid over de toekomst had gekregen, begon de club in 2006 met de uitvoering van het meerjarenplan 2005-2010. De eerste stap was de aanbesteding van twee semi-watervelden en een zandingestrooid kunstgrasveld. De drie nieuwe velden zijn in september 2006 opgeleverd.

Een tweede stap werd gezet na een uitgebreide ALV in 2006 waarbij de leden hun akkoord gaven voor de bouw/renovatie van het clubhuis en het onderbrengen van het totale sportcomplex in een aparte stichting. Deze stichting heeft tot doel het sportcomplex multifunctioneel in te zetten. Daartoe heeft HV MYRA in de loop van 2006 de volgende initiatieven genomen:

* na overleg met omliggende sportverenigingen aanmelding van het plan als ‘BOS-project’ bij de gemeente Amstelveen. Hoewel het project vervolgens niet als zodanig is gehonoreerd, heeft de gemeente Amstelveen wel besloten in 2007 gelden vrij te maken om het samenwerkingsinitiatief met buurt en scholen te ondersteunen. Doel is het aanbieden van een ‘sportmenu’ voor de jeugd;

* samenwerking met KinderRijk: het aanbieden van een deel van het nieuwe clubhuis en sportvelden voor naschoolse opvang. De bouwplannen moesten daarvoor drastisch worden aangepast. De nieuwe tekeningen zijn recentelijk in concept gepresenteerd. In het nieuwe clubhuis komt een lokaal met multimediale communicatievoorzieningen zodat kinderen zich ook kunnen ontwikkelen op het gebied van digitaal fotograferen, filmen en kennis kunnen opdoen van office software, zoals PowerPoint en Excel;

* onderzoek naar overige vormen van multifunctioneel gebruik van de sportaccommodatie. Hiertoe heeft HV MYRA een stageopdracht verleend aan een tweedejaars student ALO Sportmanagement van de Hogeschool Amsterdam.

Stichting de Noordpunt uit Utrecht

Een aantal jaar geleden hebben zes sportverenigingen (PVC-voetbal, PVC-tennis, UFO (frisbee), SKV (korfbal), SDV (darts) en SJV (jeu de boules)) de Stichting de Noordpunt opgericht. Deze stichting had als doel om een al veel langer levend plan te realiseren: een sportpark in Utrecht-West. En bepaald niet zonder succes. Met hulp van de gemeente, maar vooral ook door de inzet van vele vrijwilligers, is het prachtige Marco van Basten Sportpark gebouwd waar naast de zes betrokken verenigingen ook kinderdagopvang, naschoolse opvang en welzijnswerk hun plek hebben gevonden.

Inmiddels is het ledenaantal van de zes verenigingen verdubbeld (bij sommige verenigingen zijn zelfs wachtlijsten). Onder deze nieuwe leden bevinden zich relatief veel allochtonen.

Bij de tennisvereniging doet een dertigtal allochtone meisjes en hun ouders mee aan activiteiten (waarvan een deel lid is geworden) en bij de voetbalvereniging lopen momenteel meer dan tachtig allochtone jongens rond. Verder is Stichting De Noordpunt samenwerkingsverbanden aangegaan met de acht basisscholen uit de buurt: er worden daar sportdagen georganiseerd, en sommige van de takken van sporten die op het sportpark te vinden zijn, worden op de basisscholen aangeboden tijdens de gymnastieklessen. Per tak van sport worden vervolgens jaarlijks scholenkampioenschappen gehouden. Ook op een andere manier werkt Stichting de Noordpunt samen met het onderwijs. Zo worden stagiaires van het plaatselijke ROC ingezet om ervaring op te doen bij de verenigingen en de kinderopvang, maar ook om trainingen te geven aan de nieuwe jeugdteams die bijvoorbeeld bij het korfballen zijn opgericht.

Resumerend is het voornaamste eindresultaat van de realisatie van het nieuwe sportpark: sport in, voor en door de wijk. Overdag kunnen kinderen er sporten zonder dat ze afhankelijk zijn van ouders die ze moeten brengen. ’s Middags en ’s avonds is het park open voor de kinderopvang en de verenigingen. Buurtbewoners treffen elkaar op het sportpark, sociale banden worden aangehaald. En door samenwerking met de wijkwelzijnsorganisatie en het wijkbureau worden ‘lastige’ groepen jongeren op een positieve manier aangepakt: ze kunnen met begeleiders naar het sportpark. Kortom, terwijl in veel andere gemeenten de functie van sport naar de randen van de stad is verplaatst, heeft Stichting de Noordpunt laten zien hoe sterk de maatschappelijke functie van een sportpark midden in de wijk is.

Nijmegen Atletiek

In een sterk groeiende concurrerende sportmarkt heeft Nijmegen Atletiek goed ingespeeld op maatschappelijke ontwikkelingen en zo haar positie belangrijk versterkt. Zo is Nijmegen Atletiek in 2006 bijvoorbeeld gestart met het aanbieden van atletiek voor bijzondere groepen:

a. VG-atletiek (atletiek voor verstandelijk gehandicapte kinderen). De groep verstandelijk gehandicapte kinderen bestaat uit tien kinderen in de leeftijd van 6 tot 12 jaar. Ze trainen wekelijks onder leiding van vier trainers bij de club.

b. Nordic Walking voor mensen met chronische aandoeningen: COPD/astma en diabetes. Veertig personen hebben de proefles Nordic Walking voor astma/COPD-patiënten gevolgd. Zesendertig daarvan hebben vervolgens de cursus (zes lessen van anderhalf uur) gevolgd. Zestig personen hebben deelgenomen aan de proefles Nordic Walking voor diabetici. Hiervan hebben tien mensen de cursus (zes lessen van anderhalf uur) gevolgd. Van beide groepen zijn achttien personen lid geworden van Nijmegen Atletiek. Nordic Walking is in zijn geheel in twee jaar gegroeid van nul naar 250 leden. In 2007 wordt gestart met Nordic Walking voor bedrijven.

c. Hardlooptrainingen aan bedrijven: in 1996 kwam Bovemij trainen bij Nijmegen Atletiek en in 2006 zijn er twee bedrijven bijgekomen, namelijk ING en NMA.

d. De schooljeugd (groep 3 t/m 8) is in 2006 twee keer uitgenodigd om deel te nemen aan gratis trainingen, gevolgd door een hardloopwedstrijd bij de club.

e. Wekelijks trainen ‘handbikers’ op de atletiekbaan. Om de betrokkenheid van de reguliere atleten bij deze groep te vergroten werd in 2006 een demonstratie/workshop ‘handbiken’ georganiseerd. De leden kregen de kans om een handbike uit te proberen.

f. Aan een vrijwilliger van Iraakse afkomst is een reïntegratiebaan (gesubsidieerde arbeidsplaats) aangeboden. Om de Nederlandse taal onder de knie te krijgen, heeft hij zich een paar jaar geleden vrijwillig aangemeld als barmedewerker. In november 2006 trad hij in dienst als barbeheerder.

Nijmegen Atletiek is verder een partnership aangegaan met de gemeente in welk kader is vastgelegd wat Nijmegen Atletiek aan activiteiten zal ontplooien voor jeugd en ouderen. Nijmegen Atletiek werkt daarbij onder andere mee aan de projecten ‘Colours of Athletics’ (met als doel om méér allochtonen richting atletiek te krijgen, de samenwerkingsovereenkomst met de KNAU is in december 2006 getekend) en ‘SportZ’. In dit project werken vier Nijmeegse sportverenigingen (waaronder Nijmegen Atletiek) samen met de gemeente Nijmegen om sportief gerichte buitenschoolse opvang te realiseren.

Tot slot: Nijmegen Atletiek organiseerde in 2006 een clubweek met onder meer als doel om het vrijwilligerstekort te ondervangen. Tijdens de week werd een vragenlijst uitgedeeld aan de leden. Leden konden aangeven wat ze verbeterd wilden zien bij Nijmegen Atletiek en daarnaast kon men aangegeven of er interesse was om een vrijwilligersfunctie te vervullen. Liefst 136 leden gaven aan af en toe iets voor de club te willen doen; een geweldig resultaat dat in één week is bereikt! Deze mensen zijn vervolgens allemaal uitgenodigd voor een informatieavond over vrijwilligerswerk.

Meer informatie: SPORT Bestuur & Management, Peter Hopstaken (hoofdredacteur), 030 – 600 4780 of info@sportbm.nl